Grammatica versus spelling: de verschillen

Het zou zomaar aan uw aandacht ontsnapt kunnen wezen, maar anderhalve week geleden was het de Dag van de Grammatica! Als dat geen feest was dan weet ik het ook niet meer. Het verschijnsel biedt een perfecte gelegenheid om eens een heel basale wet uit de taalkunde uit te leggen: grammatica is geen spelling, en vice versa idem dito. Want daar is nog verrassend veel onduidelijkheid over.

Het Grote Ramses Shaffy Spel

Door Marten van der Meulen

Ik kan het niet helpen: ik blijf even in de hoek van de taalspelletjes. Dit maal zat het zo: ik stond onder de douche met een muziekje op. Toen kwam de Amsterdamse Bard langs met zijn meesterhit Zing-Vecht-Huil-Bid-Lach-Werk en Bewonder. En toen herinnerde ik me plots dat we daar vroeger weleens een spel van maakten: vervang deze sequentie van zeven woorden door andere woorden. Vier regels: het moet zo snel mogelijk, de woorden moeten in één categorie vallen, je moet de lettergrepen respecteren (6x1 en 3) en je moet ALLES zingen zoals Ramses dat ook doet. Liefst ook iedere poging een beetje hoger, d tan wordt het echt leuk. We beginnen eenvoudig:

Rood-Wit-Groen-Paars-Blauw-Zwart en Oranje

nog één!

Weesp-Olst-Elst-Goor-Beesd-Grou en Schipluiden

encore une fois por favor!

Jam-Stroop-Kaas-Vlees-Koek-Ham-Marmelade 
(beetje valsspel maar zo'n leuk woord)

En zíngen he, zíngen!

Rick-Henk-Jan-Piet-Klaas-Roel en Martinus

Smakelijk!

Prei-Erwt-Sla-Ui-Peen-Lof en Spinazie/Komkommer

Hoppa!

Kuijt-Krol-Dost-Stam-Valckx-Vorm en Maduro

Daaaaarrrrrr gaatie weer!

Fiets-Bus-Kar-Step-Tram-Boot en Concorde

Nu een voor de Elite!

Bach-Orff-Bloch-Glass-Reich-Suk en Busoni 
(had ook gekund met vijf keer Bach, maar dat werd toch wel wat eentonig)

Deze is voor de taalkundigen

Hun-Ik-Wij-Hem-Haar-Ons en Malkander

Een voor de lezers 

Scott-Oz-Dahl-Claus-Hotz-Noort en Van Schendel

Ok nog eentje dan

Clarke-Vern-Dick-Wells-Brin-Vance en John Wyndham
(moest ik vrij lang over nadenken)

Toch nog een voor liefhebbers van vrouwelijk vlees

Kut-Spleet-Scheur-Grot-Groef-Snee en Punani

Jongens ik kan niet meer stoppen

Rijn-Maas-Waal-Nijl-Loire-Po-Mississippi

Aaaaaaaaargh hou me tegen!

Gaaf-Tof-Cool-Dope-Sick-Vet en Geweldig

Wat een HEERLIJK spel al zeg ik het zelf. Ik kan echt eindeloos doorgaan, en ik ga dat ook lekker doen in de comments. Doen jullie mee? En zingen, alsof je leven ervan afhangt. 

Van Hilversum Sportpark tot Rotterdam Zuid: de namen van NS-stations zijn een taalfeest

Door Marten van der Meulen

Vorige week was ik even lekker een paar dagen op vakantie in Londen. Op een van mijn ondergrondse reizen herinnerde ik me, al kijkend op de Tube-kaart, dat ik ooit van een taalspelletje had gehoord over de metrostations (met dank aan Gijs). Het ging er dan om namen van metrostations te vinden, waar bijvoorbeeld alle klinkers in zaten (ik vond zo snel alleen Mansion House, maar volgens mij zijn er meer). Een variant op dit spelletje kende ik ook, met landennamen. Maar zou je zoiets ook met het openbaar vervoer in Nederland kunnen doen? Onze metronetwerken zijn daar wat klein voor, maar gelukkig hebben we de NS.

Alles wat wij willen zeggen over de koppen van de NOS

Door Sterre Leufkens

Geef het maar toe, lezer: ook jij slaat op een onbewaakt moment, wanneer je eigenlijk dat rapport zou moeten schrijven of eindelijk dat mailtje sturen, weleens aan het surfen. De NOS-website of app blijkt tot de vaste plekken te behoren die mensen tijdens het werk-ontwijken wel eens bezoeken. Dat is mooi, want dat betekent dat veel van jullie het volgende fenomeen wel zullen herkennen: de wij-jullie'isering van de NOS-koppen. 

Over de betekenisverwarring die de ontnieter is

Door Sterre Leufkens

De taal: ze wordt bezongen in het mooiste lied, en terecht natuurlijk. Een aspect van taal dat weleens geroemd wordt, is heur logica. In taal kun je de helderste gedachten uitdrukken, kun je redeneren, en zelfs als je niks uitspreekt maar alleen maar taal in je hoofd gebruikt, kun je er de prachtigste rationele argumentaties mee vormen. Nou, dat mag allemaal zo wezen, intussen is taal vaak ook gewoon onhandig, verwarrend, slecht ontworpen, en een bewijs dat het zowel in ons hoofd als daarbuiten één grote chaos is. Case in point: de ontnieter. 

Maak de taal vegetarisch!

We worden met z'n allen steeds flexitarischer. Dat heeft niks met blonde haren en blauwe ogen te maken, nee, ik bedoel gewoon dat men in ons land steeds vaker vleesloos eet. Dat is natuurlijk een goede eerste stap, maar het is tijd om verder te kijken. Wij van Milfje starten een revolutie: maak de taal vegetarisch! Weg met de diepgewortelde vleesliefde in onze taal!

Schreeuwlelijk, drinkwater, schrijfmachine: Speelspel met taal!

Door Marten van der Meulen

Afgelopen december vierde Milfje haar jubileum (zoals we laatst ook memoreerden). Een van de onbedoelde gevolgen van onze taalpassie is dat vrienden ons vrijwel dagelijks stukjes over taal doorsturen, om etymologieën vragen, leuke woorden aan de hand doen, of zich beklagen over de staat van de taal van onze jeugd. Soms gaat dat tegenstaan, maar meestal is het heel leuk. Zo deed iemand me vorige week tijdens het eten zomaar een nieuw taalspel kado (dankjewel!). Of het nieuw is weet ik niet (na Battus is er vrijwel niets novum meer sub de sole), maar ik vind het toch leuk. Het is gebaseerd op samenstellingen, en het heet: Speelspel!

Foute zinnen hebben schrikeffect

Zinnen volgen regels. Grammaticale regels. Dat zou je tenminste denken. Maar er zijn zinnen, die ogenschijnlijk precies tegen die regels ingaan. En toch, als je zo'n 'foute' zin gebruikt, zal geen leraar je verbeteren. Sterker nog: je laat er juist mee zien dat je de taal goed beheerst. En je drukt met zo'n zin ook nog eens handig effectief je emoties uit. Tel uit je winst!

Waarom I Amsterdam wel werkt, maar WE ♥ MM niet

Door Marten van der Meulen

Ophef in Emmen: een nieuwe toeristentrekpleister gaat veel geld kosten. We gaan even niet in op het eventuele effect van de bewuste trekpleister (wat ik trouwens altijd een smerig woord heb gevonden); ik zou er in ieder geval zelf niet voor naar Emmen gaan. Wel wil ik het hebben over de vorm van het ding, en waarom ik denk dat die niet werkt.

Milfje bestaat 5 jaar! Verheug u in onze taalpassie!

Wij wrijven ons nog even de ogen uit, maar het is echt waar: De Taalpassie van Milfje bestaat vijf jaar! Reden om eens flink de balans op te maken.