Translate Milfy!

zaterdag 29 november 2014

Flabbergasted - prachtig. Maar waarom?

De nominaties op anglicisme.nl stromen binnen. Men is redelijk verdeeld over de kwaliteit ervan, maar sommigen blijken opeens massaal impopulair (YOLO) of populair. Flabbergasted is zo'n populaire - veel mensen zijn er positief over. Waarom?


Flabbergasted is inderdaad een prachtig woord. Het lijkt een nieuwe vorm te zijn voor het eerdere Franse stupefait, of het Nederlandse paf staan. Het heeft een sterke betekenis, sterker dan gewoon verbaasd of zelfs verbijsterd, zoals de nominatrice al opmerkt. Bij mij thuis vroegah werd het wel eens gebezigd, en als toonbeeld gezien van prachtig, beschaafd, hoogstaand Engels. En ik denk dat we daar de positiviteit rondom dit woord moeten zoeken.

Daarnaast is er misschien het klanknabootsende aspect. Flabbergasted klinkt ook alsof je even niet meer kan praten van de verwarring, alsof je tong het even niet meer doet. Overigens leuk om te weten dat het waarschijnlijk een echt verzonnen woord is, wel op basis van flabby (loshangend) en aghast (door schok getroffen).

Zoals we al bespraken wordt YOLO vaak negatief gewaardeerd. Dat kan natuurlijk gewoon een kwestie van smaak zijn, en daarover valt niet te twisten. Maar zoals we ook bespraken, kleeft aan YOLO een imago van jongeren, rappers, en oppervlakkigheid. Flabbergasted daarentegen wordt geassocieerd met inspector Morse, teatime, en Received Pronunciation of tegenwoordig Estuary English. Kortom, misschien is het wel zo dat de afkeer van YOLO en de voorkeur voor flabbergasted niet zozeer random smaakbepaald is, maar iets met sociale klasse van doen heeft.

Zou dat kunnen, lezer?

3 opmerkingen:

  1. Flabbergasted vind ik een aardig anglicisme en heb het zeker wel gebruikt en ik denk al veertig jaar geleden in mijn tienertijd. Maar ik associeer het helemaal niet met upperclass-Engels, integendeel. Het deed mij altijd eerder denken aan de wereld van strips en cartoons en aan Doctor Flubber; flabbergasted. En het klinkt mij ook eerder Amerikaans dan Engels in de oren door de uitspraak met de Gooische-r en het harde ges in gasted. Ik denk dat het nu positief gewaardeerd wordt omdat we het woord al lang kennen. Het staat ook gewoon in de Van Dale.

    En naast stupéfait (met streepje) zijn volgens mij ook, Ik sta versteld, ik ben perplex, ik sta paf ben stomverbaasd, verbijsterd en sprakeloos allemaal prima synoniemen voor flabbergasted. En shocked kan ook nog.

    -

    En jullie zitten nu in de anglicismen. Nicoline Van der Sijs toonde aan dat Engelse leenwoorden maar een paar procent uitmaken van de geschreven taal. Dat is dan zo, maar ik ben er achtergekomen dat Engelse woorden in kwalitatieve zin vaak wel extra opvallen. Bijvoorbeeld ook als je een woord als flabbergasted tegenkomt. En het komt vele malen vaker voor in de spreektaal dan in schrijftaal. Ook dat is verengelsing.

    En wellicht nog even aardig. Al voor de oorlog was in Nederland het duo Johnny en Jones bekend, vooral van hun nummer Meneer Dinges (weet niet wat swing is). Ze waren sterk Amerikaans georiënteerd en zongen hun Nederlandstalige liedjes vaak met een Amerikaans accent. Hier het nummer op YouTube met accent.

    https://www.youtube.com/watch?v=OWWs3Rwq-7w

    (Het joodse duo (two kids with a guitar) is in de oorlog omgekomen in een concentratiekamp)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dudley Moore - bekend van o.a. Santa Claus: The Movie, 10 en The Hound of the Baskervilles - was niet alleen een begenadigd acteur, maar ook een voortreffelijk musicus. Hier een pastiche op een Schubertlied: "Die Fläbbergast"
    https://www.youtube.com/watch?v=y9tb05DMlqg

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ha Marcel, wat een geweldig nummer! Heel erg bedankt!

      Verwijderen