Het ritme van de wielerklassieker

Door Marten van der Meulen

Dat wielrennen en taal hand in hand gaan, is al langer bekend. Zoek maar eens op de combinatie van die woorden, en je zult een grote menigte websites en boeken vinden. Mijn eigen voorliefde voor wielertaal is ook genoegzaam bekend denk ik: zo schreef ik al eens een stukje over de mooiste bijnamen uit de sport. Die staan vaak in de schijnwerpers, net zoals het taalgebruik van de commentatoren. Maar afgelopen weekeind, bij de start van het nieuwe seizoen, ontdekte ik een nieuwe dimensie: de naam van de wedstrijd.

Plofkop

Door Sterre Leufkens

De waan van de dag: een nimmer opdrogende bron van neologismen. Die meeste taalcreaties zijn samenstellingen (participatiesamenleving, treitervlogger, je kent het wel), maar soms duikt er tot Milfjes eindeloze vreugde opeens een nieuw woorddeeltje op. Eerder schreven we al over achtervoegsels -gate (nipplegate, Mabelgate), -ista (fashionista) en -ati (Illuminati, Twitterati). Vandaag uw onverdeelde aandacht voor het voorvoegsel plof-: een nieuw stukje morfologie naar de mensen toe!

Spelletjes met lettergrepen

Door Marten van der Meulen

Cadeautje van Milfje! Hier zijn twee piepkleine mini-taalspelletjes voor een druilerige ochtend en een stormachtige middag.

1. maak woorden waarvan iedere lettergreep met dezelfde medeklinker begint. Je krijgt 1 punt per lettergreep, en 1 punt per gebruikte klinker. Ik bedacht dit spelletje toen ik langs een shishashop liep (6 punten). 

2. Een variant op het pangram, maar dan nu in één woord: maak woorden waarvan de opeenvolgende lettergrepen beginnen met opeenvolgende letters uit het alfabet. Je krijgt 1 punt per lettergreep (mits die met een aansluitende letter begint), en 1 punt per unieke klinker (mits deze voorkomt in een aansluitende lettergreep). Klinker mag je overslaan in de opvolging, als je wilt. Dus: abacus (5 punten), maar monorail (4 punten, want m_n_ en maar één klinker).

Een taalschat op internet

door Sterre Leufkens

Heb jij een zwak voor uitdrukkingen? Zijn gezegdes helemaal je dat? En vind je dialecten keileuk? Dan kun je je hart ophalen, zomaar hierzo op het interwebz! Daar staat namelijk sinds kort een pracht van een verzameling van uitdrukkingen, uit allerlei Nederlandse dialecten. Verzameld door onder andere Milfje-v, in het kader van De Hogere Wetenschap. Maar waarom, hoe en wat?

Make America Great Again: geweldige slogan voor de taalkunde

door Marten van der Meulen

Stel dat de Amerikaanse presidentsverkiezingen puur en alleen zouden gaan over hoe taalkundig interessant de campagneslogan is. Wie zou je dan hebben gekozen? Nou, daar zou ik geen seconde over na hoeven denken. Dat komt deels omdat ik de slogan van Hilary überhaupt vergeten was (Stronger Together, oja). Maar het komt vooral door de schier eindeloze reeks aan nieuwe zinnetjes die de slogan van Trump heeft voortgebracht. Make America Great Again: je kunt alle kanten op.

De aanvullende lunch

Stil zat ik aan de organisatietafel koffie te drinken, wat lichte administratieve werkzaamheden uitvoerend. Plots hoorde ik een stem: "Wat een merkwaardige constructie". Ik keek op, en zag dat Frank Wijnen (professor in de psycholinguistiek te Utrecht) me verwachtingsvol aankeek. Het object van zijn verwondering was onderstaande poster:

Er staat inderdaad iets opvallends op die poster: lees de laatste zin maar eens. Hoe zit dat?

Wat is liegen?

Door Sterre Leufkens

Jullie hebben het vast niet gemist: er is nogal wat politiek gedoe. Een zekere man in de Verenigde Staten zegt dingen die aantoonbaar niet kloppen met de werkelijkheid. Veel mensen zeggen dan: hij liegt dus. Weer andere mensen zeggen: nee, liegen is iets anders. Verwarring en ruzie alom, en daar wordt de wereld niet beter van. Gelukkig zijn er al lang geleden taalwetenschappers geweest die zich hebben gebogen over de vraag: wat is liegen? 

Een taalkundige aan het roer

Bron

Hebbu het al gehoord? Prof. Dr. Hans Bennis wordt vanaf 1 februari de totaalbaas van de Nederlandse Taalunie, het instituut dat het Nederlands beschermt en promoot. Wat kunnen we verwachten van deze nieuwe taalbeleidsleider? Wat gaat 'ie doen, en wat zal men ervan vinden? 

Talen in Zuid-Afrika

Door Sterre Leufkens

Het is op een koude en stroomstoringduistere ochtend nauwelijks voor te stellen, maar een maand geleden was ik, Milfje-v, nog in een zomers en zonovergoten Zuid-Afrika. Sjonge wat was het daar fijn: een prachtig mooi landschap, heerlijke wijnen, en: een fascinerende taalsituatie. Zuid-Afrika heeft maar liefst 11 officiële (erkende) talen, en dan nog een boel onofficiële - als taalkundige kun je daar dus je lol op. En jullie trouwens ook, want hier is een inkijkje in een paar van die talen. 

Nippon of Nihon?

Door Marten van der Meulen

Vorige zomer stond er een bericht in de Volkskrant over nieuwe elementen en de namen die ze kregen. Daar zat een opvallende naam tussen: Nihonium (nummer 113), met daarbij de uitleg: "Nihon is Japans voor het land van de rijzende zon". Huh, dacht ik toen onnozel, het is toch Nippon? Hoe zit dat? Zoals dat zo vaak gaat op de redactie van Milfje (bood hij een zeldzaam kijkje in de keuken) belandde er een opmerking over dit fenomeen in het mapje 'Pijpleiding', alwaar het verdween tussen een slordige (heerlijke uitdrukking) 150 andere gedachten, opzetjes en ideeën. Tot ik er deze week opeens weer aan dacht, en het uitzocht. Dus: waarom noemen sommige Japanners hun land Nippon en andere Nihon?