Interview Meike de Boer, promovenda Forensische Taalkunde

Er zijn eindeloos veel mensen met taal bezig. Tot een paar jaar geleden probeerden we deze mensen aan het woord te laten in onze rubriek Tien^Taal. We stopten daarmee om allerlei redenen, maar de interesse bleef. Daarom proberen we sinds vorig jaar nieuwe interviews te brengen, met vooral jonge onderzoekers. Wat zijn ze aan het doen? Hoe komen ze aan hun baan, hoe bevalt die, en hoe zien ze hun toekomst? Deze keer aan het woord: Meike de Boer, promovenda in Leiden. 

Gebied is een heerlijk vage term

door Marten van der Meulen

Ik ben de laatste tijd weer lekker veel aan het nadenken over geografie: over vergelijkingen met landen bijvoorbeeld ('zo groot als de helft van Hongarije', huh?), maar ook over percepties (alles is Amsterdam in Nederland voor de New York Times).  Nu dacht ik na over afbakening en het idee van een 'gebied'. Wat een héérlijk vage term is dat toch eigenlijk.

De Franse achternaam Jeanjean is dubbel dom!

door Marten van der Meulen

Ik laat me nogal afleiden, maar alles is ook zo interessant. Zo was ik vorige week een artikel aan het lezen over Frans taaladvies over de subjonctif (spoiler: taaladvies heeft in 500 jaar geen enkel effect gehad op dat element in gesproken taal), en daar kwam ik een referentie tegen naar ene Jeanjean. Nu kende ik die Franse achternaam al langer: een zekere Paul Jeanjean heeft drie dikke boeken met klarinetetudes geschreven, waar ik (en menig ander) me tijdens mijn conservatoriumopleiding doorheen heb moeten worstelen. Maar nu opeens dacht ik: wat is dat eigenlijk een gekke naam, Jeanjean. Een voornaam verdubbeld als achternaam, hoe kan dat?!

Jinxen is niet nieuw

door Marten van der Meulen

Ik moet een bekentenis doen: ik kijk het Songfestival niet. Niet om cool te zijn of hipster, het interesseert me gewoon helemaal niet. Wat me wél interesseert is taal, en dus werd mijn aandacht getrokken door onderstaande tweet van Van Dale-eindbaas Ton den Boon:

Nu Duncan Laurence in @Trouw gezegd heeft dat hij zijn optreden 'niet laat jinxen', doet half Nederland alsof 'jinxen' een nieuw werkwoord is.
Niet dus, jinxen is al sinds 2011 te vinden in de Dikke Van Dale. pic.twitter.com/PRrMf9M3GZ

— Ton den Boon (@tondenboon) 16 mei 2019

Blijkbaar denken mensen dat jinxen een nieuw woord is. Nu blijkt dat dat niet zo is, is de interessantere vraag: waaróm denken mensen dat het een nieuw woord is? 

Rick and Morty seizoen 4: eindelijk weer echte taal op tv

door Marten van der Meulen

Eerder deze week werd in dit filmpje bekendgemaakt dat het nieuwe seizoen van de Adult Swim-hitserie Rick and Morty in november uitkomt. Dat is niet alleen goed nieuws voor fans van de serie, maar ook voor mensen die van taal houden. Deze serie is namelijk misschien wel de eerste televisieserie die échte gesproken taal benadert. 

Ter grootte van Utrecht: over geografische vergelijkingen

door Marten van der Meulen

Het is een universeel erkende waarheid dat mensen moeite hebben zich omvang voor te stellen. Als je zegt dat een meteoor 155.459 km3 is, of als je zegt dat er een olievlek ter grootte van 46.000 m2 in de Golf van Mexico is, dan is dat misschien wel waar, maar kan de gemiddelde mens daar niks mee. Wat doe je dan: je knalt er een lekkere vergelijking tegenaan. Gebeurt eindeloos, als stijlfiguur net zo bekend als de Taj Mahal en zo afgezaagd als een mop over Belgen. Toch vind ik een specifieke subset van deze vergelijkingen ontzettend fascinerend: de geografische vergelijking. Daar gaat namelijk (volgens mij) best vaak iets mee mis.

Frans en Duits in de krant bedreigen de taal

door Marten van der Meulen

Volgens mij vergeten mensen weleens hoe ongelooflijk veel leenwoorden we in het Nederlands hebben. Nee, over Engels heb ik het niet: daar is men zich genoegzaam van bewust. Ik heb het eerder over Frans en Duits. Die talen hebben duizenden verschillende woorden bijgedragen aan de Nederlandse woordenschat, en het is goed om daar af en toe bij stil te staan. Dat is namelijk interessant, én historisch besef geeft, als altijd, inzicht in het heden. Daarom vandaag een greep uit het Duits en Frans in de krantentaal van 1950/1951.

Hoe noem jij knikkers?

Door Sterre Leufkens

Koning keizer admiraal: knikkeren doen we allemaal. Maar de namen voor knikkers, die blijken nogal te verschillen, zo blijkt uit de reacties op een tweet van Nynke Sietsma. Dat heb je algauw met dit soort kinderspelletjes: veel regionale variatie, veel eigen varianten, net als met het fenomeen kontjeblauw bijvoorbeeld. Milfje geeft een overzicht van de reacties, geeft een pietsie analyse, en wil natuurlijk weten: wat hebben jullie hieraan toe te voegen? 

Het Frans van Hella Haasse

door Marten van der Meulen

Ik lees best eens af een toe een boek dat tot de Nederlandse Literatuur behoort. Omdat taalwetenschapper-zijn een vloek/zegen is die je altijd met je meedraagt, ontkom ik er helaas ook dan niet aan op het taalgebruik van de Schrijvers te letten. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar het gebruik van het Frans. Wie namelijk weleens een ouder boek leest, die ziet dat daar opvallend veel Frans in kan voorkomen. Zo ook in een werk van Hella Haasse.

Milfje staat te KIJK: waarom spreken jongeren met een Marokkaans accent?

Door Sterre Leufkens

Kennen jullie allemaal de KIJK al? Dat is een tijdschrift magazine over wetenschap en techniek, kijk hier maar even. De KIJK heeft ook een vragenrubriek, en zoals het een wetenschappelijke vragenrubriek betaamt worden daarin ook taalvragen beantwoord, sinds kort door niemand minder dan Milfje-v! Omdat jullie de antwoorden op die vragen ook allemaal wel willen weten, zullen we ze op dit blog publiceren. Maar wel pas wanneer de bewuste KIJK-aflevering uit de schappen is, dus als je deze stukjes als eerste wilt lezen moet je een abo nemen (sowieso een goed idee). Oké, hier komt 'ie!