Nederlands is de taal van werk

door Marten van der Meulen

De afgelopen maanden heb ik, samen met een aantal collega's van het Meertens Instituut en de Universiteit Gent (met name Fieke van der Gucht) hard gewerkt aan Staat van het Nederlands. Het doel van dit project: het in kaart brengen van de taalkeuze van inwoners van Nederland en Vlaanderen. Afgelopen vrijdag werden de eerste resultaten bekend gemaakt door de Taalunie, de opdrachtgever van het onderzoek. We schreven een rapport over de taal van het bedrijfsleven, dat hier beschikbaar is. Er stond een kort stukje over het rapport in NRC (letterlijk ons persbericht + links naar 2 semi-ongerelateerde stukken). Maar ik wil toch ook zelf even vertellen over het project: wat de eerste resultaten zijn, waarom die belangrijk zijn, en waarom dit onderzoek belangrijk is. 

Het Nedersaksisch, of: hoe de EU een slapende reus kan wakker maken

Door Sterre Leufkens

Lang, lang geleden (nou ja, vorige week) begon in een streek ver hier vandaan (nou ja, Assen) een historische queeste. Twee bussen met sprekers van de Nedersaksische taal doorkruisten stad en land. Tegelijk stak een arsenaaltje deskundigen, waaronder ondergetekende, provincie-, lands- en taalgrenzen over. Ze begaven zich naar het Europese hol der minderheidstaalbeleid. Met slechts één doel voor ogen: het bijwonen van de conferentie over het Nedersaksisch taal, georganiseerd door Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik en haar koene collega Jens Gieseke. Lees hier het verslag van hun belevenissen.

Plaatsnaam! Uitroepteken!

Laatst schreven we al eens over de Canadese plaats Saint-Louis-du-Ha! Ha!, de enige plaatsnaam! ter wereld die twee uitroeptekens bevat. Tsja, als je zo'n zin leest, dan MOET je natuurlijk verder zoeken. Aldus geschiede, en zo kwam ik op nog minstens één andere plaatsnaam! met een uitroepteken in Groot-Brittannië, een valsspeler in de VS en twee in Zuid-Afrika. Heerlijk :)

Megalekker boek vol keinuttige knaltips!

door Sterre Leufkens

Er is weer een hoop te doen over de schrijfvaardigheid van studenten. Die maken spelfouten, heffen e-mails verkeerd of überhaupt niet aan, kunnen hun teksten niet structureren, enzovoortsss. Of dat allemaal waar is en zo ja, wat er aan zou moeten gebeuren, dat weet ik niet. Wat ik wel weet, is dat ik mijn studenten het boek ‘Fan-tas-tisch om hier te zijn! Verbeter je taalgebruik’ ga aanraden. Want daaruit kun je leren wat in teksten écht belangrijk is: effectief je boodschap overbrengen.

Een gloednieuw taalspel: woorden en lettervormen!

Zo, het is weer maandag, en dat betekent: tijd voor leuke dingen. Wij Milfje is gek op leuke dingen. Op controniemen, watervuurzinnen, pangrammen, zelfbeschrijvende woorden. Op liedjes over taal, op mooie nieuwe woorden. Maar het liefst van allemaal hebben we de taalspelletjes. Spelen met je liefste bezit op telkens nieuwe manieren, is dat niet het heerlijkste wat er is? Gelukkig zijn er meer mensen die onze passie delen. Een van die mensen is Gijs Kramers, een taalminnende man die ons eerder al spannende spellen bracht. Hij kwam nu met het volgende: lettervormwoorden.

Kun je zelfoverschatting testen?

door Marten van der Meulen

Afgelopen dinsdag schreef ik (niet Milfje, maar Marten, zoals ook boven het stuk vermeld) een reactie op dit stuk van Rik Smits in Vrij Nederland. Smits schreef daarop hier (€) een reactie. Belangrijkste punt van zijn reactie lijkt dit:

"In mijn stuk staat namelijk helemaal niet dat Nederlanders slecht in Engels zijn, het wordt niet eens gesuggereerd en ik zou dat ook niet willen. Wat er staat is dat Nederlanders geneigd zijn hun kennis van het Engels te overschatten – ongeacht hun objectieve niveau."

Uit het feit dat Vrij Nederland over het stuk twittert met de hashtag #Dunglish én blijkbaar een inleiding schrijft die de lading van het stuk niet dekt, blijkt volgens mij dat dat niet helemaal zo is overgekomen. Maar goed, zelfs als het stuk daarover ging, dan blijft mijn centrale punt overeind: ook voor deze stelling geeft Smits geen bewijs. Sterker nog: in zijn repliek stelt hij dat dat niet hoeft en niet kan, omdat het een ervaringsfeit is, en dat hoeft geen bewijs. Voordat algemeen geïnteresseerde Milfje-lezertjes afhaken: het is niet alleen repliek-op-repliek wat ik hier doen. Ik zal namelijk ook een interessant methodologisch punt proberen te beargumenteren: hoe bestudeer je zelfoverschatting?

Nederlanders slecht in Engels? De anekdote regeert

door Marten van der Meulen

Ik ben een fervent lezer van het blad 360. Interessante artikelen van over de hele wereld, en leuke thema's. De laatste aflevering heeft als thema 'Welkom in de feitenvrije samenleving'. Artikelen gaan over brexit en de experts, over Poetin, over Trump. Maar we kunnen het best dichter bij huis zoeken. Schrijven over taal gebeurt namelijk ook feitenvrij. Zo stond er gisteren een lekker feitenvrij stuk van Rik Smits in de Vrij Nederland. Ach jongens, geloof toch niet alles wat je leest: in dit stuk staan minstens twee academische doodzonden.

E-mail aanheffen, dat kan haast niemand

door Marten van der Meulen

Vorige week stond er weer eens een stuk in de NRC over hoe slecht studenten kunnen spellen. Ach, het is het zoveelste bericht, met de gebruikelijke problemen (anekdotisch bewijs, geen vergelijking met verleden, geen vergelijking met andere bevolkingsgroepen). Ik neem het dus allemaal met een korrel zout. Maar één opmerking in het bijzonder trok mijn aandacht. Jongeren schijnen ook al niet meer te weten hoe ze een e-mail moeten aanheffen. Daar is wel wat over te zeggen.

Taaltheorie met Kakhiel

Door Sterre Leufkens

Voor een lekker stukje humor moet je bij de cabaretiers zijn. Of bij komieken die niet zelf praten, maar grappige filmpjes en plaatjes in elkaar plakken. Zie bijvoorbeeld het enorme succes van Sander van der Pavert aka Lucky TV, en de held van onderstaand stuk, Kakhiel. Voor wie hem niet kent: Kakhiel neemt stockfoto's en gooit daar een dialoogje bij, waarin hij alledaagse taal vaak letterlijk neemt. Lekker flauw, maar het werkt wel. Zijn grappen zijn trouwens ook ideaal om bepaalde taalkundige begrippen uit te leggen, quod erit beneden demonstrandum. 
Wie houdt van grappen uitleggen: verder lezen. Wie van taalkundige duiding houdt: verder lezen. Wie houdt van olijke woordgrappen lezen: verder lezen. Wie niet in een van deze categorieën valt: welkom bij Milfje, dit is wat we doen.

Imponeer je baas met deze 10 Franse uitdrukkingen!

September, de Maandagmorgen van het Jaar. Deze week zijn veel mensen weer aan de slag na een welverdiende vakantie. Zo ook Milfje (eigenlijk al een week maar eh bien). Het is een tijd van nieuwe kansen, een nieuw begin, en dus ook frisse eerste indrukken maken. En hoe maak je indruk? Tuurlijk, met kekke vakantieverhalen. Maar imponeren kun je natuurlijk ook best doen door een beetje sjieke taal te gebruiken. Eerder gaven we al wat tips over het gebruik van Latijn, maar nu is de sjiekste taal van allemaal aan de beurt. Milfje brengt u 10 Franse Uitdrukkingen om Uw Baas te Imponeren!