Tien redenen waarom de taal van Couperus zo interessant is

Door Marten van der Meulen

Het is geen geheim dat ik vaker Couperus lees, noch dat ik me verwonder over zijn taal. Ik schreef eerder al eens over Couperus' woordgebruik in Het zwevend schaakbord en Boeken der kleine zielen. Nu was ik in de kerstvakantie in klassieke sferen. Boeken die te lang ongelezen in mijn kast stonden wegwerkend had ik net I, Claudius van Robert Graves gelezen, toen ik besloot om Antieke verhalen. Van goden en keizers, van dichters en hetaeren van Couperus ter hand te nemen (een boek dat ik kreeg als kado voor mijn eindexamen klarinet in 2008! Vervlogen tijden...). Vooral in het eerste verhaal, Adonis, viel me weer van alles op. In de beste blogtraditie maakte ik er vervolgens een listicle van. Wat Ik Las In Couperus Zal Jullie Verbazen!

Wanneer gebruik je sic?

Sicke sik [sic]

Vorige week viel me een primeur te beurt. Onderzoek waar ik een belangrijke bijdrage aan had geleverd, werd breed uitgemeten in de kranten. Zelfs het hoofdredactionele commentaar in de/het NRC ging erover. Daar stond echter het volgende, vreemde zinnetje in:

"Maar nee. Onderzoek van het Amsterdamse Meertens Instituut en de Universiteit Gent, vervat in het rapport De staat [sic] van het Nederlands, wijst uit dat het Nederlands sterk staat."

Wat doet dat sic daar? Laten we het daar eens over hebben. Spoiler: het wordt hier foutief dan wel ernstig ongebruikelijk gebruikt.

Anglicisme van het Jaar 2014: flabbergasted

Het is officieel! Op Facebook, Twitter en vooral op de radio (luister hier) hebben we het al bekendgemaakt, maar voor de trouwe bloglezer maken we het nu ook hier nog expliciet: 

                                 FLABBERGASTED

heeft de publieksprijs van de anglicisme-van-het-jaar-verkiezing 2014 gewonnen. Charlie nomineerde het winnende woord en gaat er daarom vandoor met het felbegeerde boekenpakket, bestaande uit drie boeken van de hand van onze juryleden, en een muts van Q-music.

En over jury gesproken: ook de jury heeft haar lieveling gekozen. De winnaar van de juryprijs is geworden: comfortzone! Ook nominateur Emmie feliciteren we van harte.

Wij bedanken Q-music, onze onvolprezen juryleden, alle nominateuren, en alle stemmers hartelijk voor hun deelname aan de verkiezing. We hebben erg genoten en hopelijk de wereld en het Nederlands een stukje beter gemaakt. 

De winnaar heeft in ieder geval al geleid tot een spiksplinternieuwe hype, nl. #flabbergasting: flabbergasted op de foto staan. Zie onderstaand voorbeeld; we zien jullie bijdrage graag tegemoet!

Kandidaat anglicisme van het jaar: (g)een wandeling in het park

We zijn inmiddels enkele dagen onderweg met het stemmen voor de verkiezing van Anglicisme van het jaar, en het is moordend spannend. Maar wat betekenen die woorden nou eigenlijk? We schreven al over flabbergasted, shinen, copypasten, comfort zone en huisgemaakt, maar vandaag kijken we naar 'geen wandeling in het park'. Dat roept namelijk vragen op, zoals: is het wel een anglicisme?

Kandidaat anglicisme van het jaar: comfort zone

We zijn inmiddels enkele dagen onderweg met het stemmen voor de verkiezing van Anglicisme van het jaar, en het is moordend spannend. Maar wat betekenen die woorden nou eigenlijk? We schreven al over flabbergasted, shinen, copypasten, huisgemaakt, maar laten we dan vandaag eens kijken naar comfort zone. Dat is namelijk etymologisch gezien nogal een heftig woordje...

Kandidaat anglicisme van het jaar: huisgemaakt

We zijn inmiddels enkele dagen onderweg met het stemmen voor de verkiezing van Anglicisme van het jaar, en het is moordend spannend. Maar wat betekenen die woorden nou eigenlijk? We schreven al over flabbergasted, shinen, en copypasten maar laten we dan vandaag eens kijken naar het veelbesproken huisgemaakt. 

Kandidaat Anglicisme van het Jaar: copypasten

We zijn inmiddels 2 dagen onderweg met het stemmen voor de verkiezing van Anglicisme van het jaar, en het is moordend spannend. Maar wat betekenen die woorden nou eigenlijk? We schreven al over flabbergasted en shinen, maar laten we dan vandaag eens kijken naar een computerterm die veel wordt gebruikt: copypasten. 

Stemmen voor anglicisme van het Jaar!

Jawel lieve lezertjes het is zover: de jury heeft besloten, en de shortlist staat op de website! Kijk hier voor de shortlist! Benieuwd wat ze zijn? We verklappen niks: kijk maar gewoon hier!

Stemmen maar! Mobiliseer vrienden en bekenden en stem nu op jouw favoriete anglicisme!

Benieuwd naar een stukje achtergrond? Luister vanavond naar Q-Music, rond 21.30, voor Milfje on the air!

Flabbergasted - prachtig. Maar waarom?

De nominaties op anglicisme.nl stromen binnen. Men is redelijk verdeeld over de kwaliteit ervan, maar sommigen blijken opeens massaal impopulair (YOLO) of populair. Flabbergasted is zo'n populaire - veel mensen zijn er positief over. Waarom?

Nu.nl - De waarheid is niet voor iedereen

In het stuk over anglicismen dat op nu.nl verscheen, werden voor- en tegenstanders van het anglicisme gehoord. Prima. Wij hebben geen probleem met mensen die hun mening geven. Waar we wél een probleem mee hebben, is pure, onversneden onwaarheid. En helaas grossiert Jan Roukens van de Stichting Nederlands daarin. Milfje goes snijtafel!

Wantrouw de taalkundige intuitie: budtender, vape en slacktivism in het Nederlands

Zoals u niet heeft kunnen missen, organiseren we de verkiezing van het Anglicisme van het Jaar. De nominaties bestaan uit Engelse woorden, constructies, of leenvertalingen die in het Nederlands binnenkomen. We gebruiken die woorden onder andere omdat we behoefte hebben aan nieuwe woorden. Maar ook het Engels zelf heeft behoefte aan nieuwe woorden. Het Oxford English Dictionary koos gisteren het woord van het jaar: vape. Waar hebben ze dat vandaan?

Het anglicisme van het Jaar 2014: De Jury

Het kan u nauwelijks ontgaan zijn - Milfje organiseert de tweede editie van de Anglicisme van het Jaar verkiezing. Dat doet zij niet alleen! Aan haar zijde staan drie onovertroffen juryleden, die allemaal om hun eigen reden het anglicisme een warm hart toedragen. Lees hieronder hoe professor Nicoline van der Sijs, professor Marc van Oostendorp, en namenexpert Maarten van der Meer (die vorig jaar het winnende anglicisme nomineerde) denken over anglicismen. Degene die dit jaar het winnende anglicisme nomineert, wint een boekenpakket bestaande uit boeken geschreven door deze drie taalkenners.

Anglicisme 2014: here we go again!

Ja dames en heren, het is weer zover: de verkiezing voor Anglicisme van het Jaar 2014 Edition! Vorig jaar bepaalde het publiek dat 'awkward' de beste toevoeging uit het Engels aan het Nederlands was. Het was een denderend succes, en dat willen we dit jaar nog eens dunnetjes overdoen.

Zeuren is zuur, maar iemand moet het doen

Leuk liedje, dat ‘Word Crimes’, van Weird Al Yankovic. Maar taalkundig gezien klopt het allemaal van geen kanten. Weird Al doet allerlei ongenuanceerde of zelfs onware statements. Wat doe je dan, als taalkundige? Moet je blij zijn dat mensen met taal bezig zijn, op een leuke manier, en niks zeggen? Of ga je toch proberen er iets over te zeggen? Wij kozen voor het laatste. Niet iedereen kan zich daarin vinden, maar toch is het een integere keuze.

Wezelwoorden en vaagtaal - een stukje ergernis richting managers

Onlangs publiceerde Ann de Craemer, de inmiddels welbekende taalcolumniste, een stukje over wat zij noemt wezelwoorden: de taal van van politici en managers die zo doorspekt is met wazige neologismen dat ze niet duidelijk is, maar juist verhullend. Het woord 'wezelwoorden' is nieuw voor mij, maar het fenomeen niet, laat staan de ergernis. Ook in Milfjes vrijdagse interviews wordt verhullende taal vaak genoemd als grootste ergernis. Let dus op uw nekharen als u dit leest: in je kracht zetten, proactief prioriteren, out of the box mentaliteit, denken in uitdagingen...

Theepot, vandaag, slagroom: hoe durf je dat te zeggen!

Kan het nou eindelijk afgelopen zijn met die vervelende taalfouten die kranten, radio, internet en algemeen taalgebruik vervuilen? Kom op jongens, doe toch eens een beetje je best! Neem bijvoorbeeld "het commentaar": dat is hartstikke fout! Moet natuurlijk "de commentaar" zijn! In België doen ze dat tenminste nog goed. En zo zijn er nog veel meer foute, slechte en lelijke woorden en uitdrukkingen die u, lezer, dagelijks bezigt. Slecht foei af! Je houdt niet van je taal, je minacht je taal, je bent niet trots op Nederlands als je theepot, slagroom of vandaag zegt.

Tolkienish of Tolkienesque? Google weet raad!

Milfje is sinds jaar en dag ook voorzitter van het Genootschap ter Viering van Suffix -esk/-esque (like de Facebookpage!). Niet vanwege imperialisme (meer of minder taalvrijheid? meer! meer!) maar gewoon, omdat ik dat mooi vind - schoonheid is haar eigen beloning. Deze week kwam ik een bijzonder schoon voorbeeld van -eskgebruik tegen, en daarbij kon ik ook nog eens een mooi online onderzoeksgereedschap gebruiken: Google N-gram.

Wat is nou eigenlijk een anglicisme?

De verkiezing voor Anglicisme van het Jaar 2013 is afgelopen. Interessant genoeg was de meeste ophef niet eens over de vraag of anglicismen nou erg zijn of niet, maar over de definitie van de term “anglicisme”. Om de onduidelijkheid daarover voor eens en voor altijd (nou, dat zal wel niet) uit de wereld te helpen, geven we jullie Lezers onze kijk op de zaak. Slipje van de tuier: we zijn vooral vóór een scheiding van normatief en objectief.

Anglicisme van het jaar 2013: awkward!

Hoera! Leve anglicismen! Leve taalvernieuwing! Het publiek heeft gesproken en heeft bepaald dat awkward het Anglicisme van het Jaar 2013 is geworden. Het verschil met YOLO was zeer klein, maar blijkbaar werd awkward toch als de waardevolste toevoeging aan de Nederlandse woordenschat gezien. In dit stukje kijken we naar de betekenis van awkward, het gebruik ervan, en vroegen we aan degene die het woord nomineerde, collegablogger Maarten van der Meer, om commentaar op de uitslag.

Anglicisme van het jaar 2013!

Er zijn verkiezingen zat, maar een verkiezing voor Anglicisme van het Jaar, die bestond nog niet. Dat is niet zo gek: er wordt vaak heel negatief gedaan over Engelse leenwoorden. Ze worden weggezet als indringers, als nare woorden die eerlijke, calvinistische, hardwerkende Nederlandse woorden verdringen. Onzin! Veel anglicismen zijn buitengewoon nuttige toevoegingen aan onze geweldige Nederlandse taal. Bovendien verdringen ze het Nederlands niet, maar worden de woorden juist aangepast aan de Nederlandse uitspraak, grammatica en uiteindelijk vaak ook spelling.

Om de anglicismen te eren organiseert Milfje Meulskens, bekend van radio en interweb, dit jaar voor de eerste keer deze roemruchte verkiezing. We doen dit geïnspireerd door onze onze Duitse collega’s van Anglizismus des Jahres, die al vier jaar met groot succes een dergelijke verkiezing houden, en aan wie wij dan ook eeuwige dank zijn verschuldigd. 

Lees verder om te zien hoe JIJ mee kunt doen!